Τελείωνοντας ας ασχοληθούμε και με την ελλάδα και την Κύπρο, που είναι σίγουρο πως θα έχει μεγαλύτερη συμμετοχή και από άλλους καφενόβειους.
Στην χώρα αυτή λοιπόν, θα μπορούσε η πολιτικοποίηση της κερκίδας να είναι ανάλογη της Κύπρου ή της Ιταλίας. Δυστυχώς όμως (για μένα πάντα, γι άλλους καλύτερα) σαφής πολιτικά σύμβολα άρχισαν να βγαίνουν στις κερκίδες από την δεκαετία του 80 και μετά (αν και υπάρχουν και κάποιες φωτογραφίες από την εποχή της χούντας από οπαδικές εκδρομές στο εξωτερικό με πολιτικές αναφορές). Πριν μπούμε στο κύριο θέμα, θα πρέπει να έχουμε στο νου μας δυο πράγματα που είναι περισσότερο ιστορικά:
α) Οτι οι πρόσφυγες από την Μικρά Ασία ήταν πάντα προοδευτικοί (και ανοιχτοί σε νέες ιδέες-πεποιθήσεις) άνθρωποι λόγω της οικονομικής ευμάρειας και των συναλλαγών τους με άλλους λαούς,
β)οτι οι έλληνες εβραίοι ήταν παρομοίως ανοιχτοί σε οτιδήποτε νέο και πολλές φορές οι ίδιοι εισήγαγαν από το εξωτερικό νέες πεποιθήσεις και τάσεις από τις συναναστροφές με τους εβραίους άλλων εθνικοτήτων. Παράδειγμα χαρακτηριστικό, είναι οτι οι πρωτοπόροι του κομμουνισμού στην ελλάδα ήταν εβραίοι,
γ)την ίδια στγμή οι πρόσφυγες από τον Πόντο ήταν πιο κλειστοί (πιο αρτηριοσκληρωτικοί αν θέλετε).
Οι διώξεις, από την εποχή του Βενιζέλου ακόμα, εναντίον των αριστερών και οτιδήποτε αριστερής πρόελευσης, εμπόδισαν την προβολή συμβόλων και συνθημάτων-πανιών στα γεμάτα ελληνικά γήπεδα. Ενώ υπήρχε σχέση μεταξυ κομμάτων και ομάδων ή καλύτερα πολιτικών ιδεολογιών και ομάδων, αυτό φάνερώθηκε πολύ αργότερα και αφού μάλιστα είχαν αλλάξει πολλά πράγματα μέσα στις ίδιες τις ομάδες. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και ο βάζελος και ο γαύρος. Ο γαύρος αρχικά ήταν η εργατική ομάδα του Πειραία (αλλά και της Αθήνας). Επειδή δημιουργήθηκε αργότερα από τον βάζελο και άλλες ομάδες και επειδή από την αρχή είχε αγωνιστικές επιτυχίες, ο εργάτης είδε στον γαύρο του πειραιά την ίδια του την ελπίδα για καταξίωση και οικονομική (αλλά και κοινωνική) άνοδο. Ταυτίστηκε μαζί του λοιπόν ώστε να θεωρείται η ομάδα του λαού. Είναι γνωστή η ιστορία του Γόδα, ενός αριστερού ποδοσφαιριστή του οσφπ που μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα των φασιστών, ζήτησε να του φέρουν μια φανέλα του γαύρου για να πεθάνει μαζί της. Με την πάροδο των χρόνων, την βελτίωση των συνθηκών, την ανέλιξη πολλών γαύρων στα ανώτερα κοινωνικά και οικονομικά στρώματα, την εσωτερική μετανάστευση πολλών χωρικών από την νότια πελοπόννησο (στην συντριπτική τους πλειοψηφία φασιστών, Καλαματιανοί-Λάκωνες γαρ) στον Πειραιά, ο γαύρος έχασε αυτή την σχέση με τον λαό και την ιδεολογία την αντι-κυβερνητική, οπότε αλλοιώθηκε και πολιτικά. Αποκορύφωμα ήταν οι σχέσεις που απέκτησε με την χούντα (αρπαγή Κούδα, γήπεδο Καραισκάκη χρήματα, κλπ). Αργότερα, με την άνοδο του πασοκ, και πάλι είχαμε μια αμφίδρομη σχέση γαύρου-κυβέρνησης (κοσκωτάς-παπανδρέου, κόκκαλης-σημίτης). Τα τελευταία χρόνια που παρατηρούνται και τα χρυσά αυγά, είναι φανερή η είσοδος και η μετατροπή σκληροπυρηνικών συνδέσμων του όπως αυτοί στα Καμίνια, Μανιάτικα, Νίκαια σε κομματικούς στρατούς πότε της χ.α. και πότε του Μαρινάκη (όπως στις τελευταίες δημοτικές εκλογές). Η αδερφοποίηση με τους έτερους φασίστες του Ερυθρού Αστέρα, τους πήγε ένα βήμα παραπέρα, με αποτέλεσμα να πηγαίνουν και στους αγώνες της εθνικής και να κυνηγάνε μετανάστες στο Καραισκάκη σε αγώνα της εθνικής, να την πέφτουν σε οπαδούς της εθνικής Κροατίας κ.α. Επίσημα η Θύρα 7 δηλώνει με κάθε τόνο οτι η κερκίδα του ολυμπιακού είναι no-politica αλλά κανείς δεν τους πιστεύει πια.
Την αντίθετη μετάλλαξη στον χρόνο είχαν οι βαζέλες. Σαν πρώτο σωματείο στην Αθήνα (από τα 3 μεγάλα) εκπροσωπούσε πάντα την άρχουσα τάξη-τους παλιούς και καθαρούς Αθηναίους και μισούσε οτιδήποτε καινούργιο (κόσμο-ιδέα-ιδεολογία-ομάδα). Στην αρχή οι πρόσφυγες της ΑΕΚ, μετά ο λαούτσίκος του Πειραιά (και τις ιδεολογίες τους). Στα χρόνια της κατοχής μάλιστα λεγεται οτι υπήρξε φιλικό των SS με τον βάζελο, αλλά αυτό μάλλον δεν ισχύει από ότι έχω ψάξει. Αυτό που είχε γίνει, είναι ένα φιλικό μεταξύ SS και μιας επίλεκτης Αθηνών, στην οποία αγωνίστηκαν και κάποιοι παίχτες του βάζελου. Αργότερα, ως γνωστό η χούντα συνέβαλε τα μέγιστα ωστέ ο βάζελος να φτάσει στο Wembley, ενώ στην δεκαετία του 80 εμφανίστηκε η ΝΟΠΟ (Ναζιστική Οργάνωση Παναθηναικών Οπαδών) που έβγαζε σβάστικες στα παιχνίδια της βαζέλας. Ο Βαρδινογιάννης όμως τους κυνήγησε και τους έδιωξε, ανοίγοντας τον πόλεμο μεταξύ αυτού και των οπαδών. Στην συνέχεια και με την συνεχόμενη εξάρτηση γαύρου κυβέρνησης-θεσμών, οι βάζελοι πέρασαν στο αντίθετο ιδεολογικό στρατόπεδο με τους περισσότερους συνδέσμους να δηλώνουν anti-fa και την κεντρική Θύρα 13 να δηλώνει μακρυά από πολιτικά. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ο σύνδεσμος τη Αργυρούπολης, που παραμένει πιστός στα παλιά. Μάλιστα εδώ πρέπει να δώσω ένα παράδειγμα: Στην αρχή οι βάζελοι πηγαίναν στους αγώνες της Lazio στην Ιταλία. Τα τελευταία χρόνια άλλαξε αυτό και πηγαίνουν στους αγώνες της πιο κεντρώας Roma (κάτι που ξεκίνησε όμως μπασκετικά).
Στην ΑΕΚ τα πράγματα είναι πιο ξεκάθαρα. Δημιουργήθηκε από πρόσφυγες, ποτίστηκε με την ιδεολογία τους και την ψυχοσυνθεσή τους, με την πάροδο των χρόνων και τις σχετικές αδικίες (σε σχέση με τους άλλους 2 μεγάλους) τους έκαναν πάντα να βρίσκονται απέναντι στην εξουσία. Αρκετοί ποδοσφαιριστές της πέρασαν από την Μακρόνησο και το ευγενές Ίδρυμα Αβέρωφ. Μάλιστα η χούντα προσπάθησε να τους αλλάξει (κυρίως με τον τίτλο του 68 στο μπάσκετ) αλλά δεν τα κατάφερε. Έτσι, σε εκδρομή στο Μιλάνο σε έναν αγώνα με την Ιντερ, οι οπαδοί της βγάλαν πανό εναντίον της χούντας. Την δεκαετία του 80 ο χαρακτήρας κυρίως της Original γίνεται ξεκάθαρα αριστερός-αναρχικός και την οργανωσή της στα πρότυπα του ΚΚΕ. Λέγεται οτι ο Χατζηχρήστος, επειδή ήταν και ο ίδιος εθνο-μαοϊκός κομμουνιστής, συνέβαλε τα μέγιστα σε αυτό. Πριν 5-6 χρόνια είχε βγει και μια έρευνα για τις σχέσεις ΚΚΕ-ΑΕΚ, που συμπτωματικά (
είχαν τις έδρες τους στην προσφυγική Φιλαδέλφεια. Μάλιστα μια μεγάλη μεταγραφή της εποχής του 80, ο Κύπριος Σαββίδης, είχε μεταγραφεί στην ΑΕΚ μέσω του καναλιού ΚΚΕ-ΑΚΕΛ (στην Κύπρο) που ελέγχει την Ομόνοια (ομάδα του Σαββίδη). Πλέον η Original είναι αδερφοποιημένη με τους Ultras OM (Marseille) και τους οπαδούς της Livorno, ενώ τελευταία υπάρχουν επισκέψεις από και σε St. Pauli. Αντίθετοι, πολιτικά, υπήρξαν κάποιοι σύνδεσμοι όπως η ΤΟΦΑ (Τρομοκρατική Οργάνωση Φίλων Αεκ) που απομονώθηκε και διαλύθηκε νωρίς, το Gheto που όμως αλλοιώθηκε και αυτό και πλέον συμπλέει με την Original σε πολιτικά θέματα, αφήνοντας μόνο τον σύνδεσμο των Πατησίων να εκπροσωπεί τους ψιλο-φασίστες.
Παρόμοια κατάσταση ισχύει και στην Θεσ/νίκη. Ο μΠΑΟΚ ξεκίνησε σαν ομάδα του λαού που τώρα κατήντησε κερκίδα χρυσαυγιτών (Northeners, Bυζαντινοί Ενωμένοι Μαχητές, Πανόραμα) με εξαίρεση αυτούς που πηγαίνουν στην 4Α. Επίσημα η Θύρα 4 έχει ασπαστεί το No-Politica, όπως και η Θύρα 7. Την αντίθετη πορεία είχαν οι Αρειανοί, που ως ομάδα της άρχουσας τάξης της Θεσ/νίκης ξεκίνησαν από τα δεξιά, συνέχισαν την παράδοση οι Ιερολοχίτες αλλά τα τελευταία χρόνια ο Super3 μετακινήθηκε προς τα αριστερά. Αντίθετα οι οπαδοί του Ηρακλή ήταν πάντα κεντρώα ομάδα αλλά εδώ και χρόνια ανήκει στο αναρχικό χώρο (Αυτόνομη Θύρα 10). Μοναδική εξαίρεση στον χρόνο ήταν οι Αzzuri που ήταν φασίστες αλλά δεν άντεξαν. Η Αυτόνομη έχει πολλές και καλές σχέσεις με την Vayecano αλλά ένα κανάλι επικοινωνίας με την Οriginal στην Αθήνα.
¨Ενα άλλο παράδειγμα μετάλλαξης οπαδικά είναι οι Πανιώνιοι. Σαν πρόσφυγες ξεκίνησαν σαν προοδευτικοί, έγιναν τις δεκαετίες 80-90 φασίστες, για να ξαναγυρίσουν το 2000 και μετά ξανά στα παλιά, συμμετέχοντας στο Mundial Antirazzisti και έχοντας πολύ καλές σχέσεις με τους οπαδούς της Genoa. To ίδιο και οι Εθνικοί, που ξεκίνησαν σαν οι δεξιοί και πλούσιοι του Πειραιά για να καταλήξουν τώρα να έχουν μια πιο κεντρώα προσέγγιση, σαν αποτέλεσμα του εκφασισμού του ολυμπιακού.
Γνωστές ομάδες με αριστερίζουσες κερκίδες είναι: ο Ατρόμητος (Fentagin-Περιστέρι, εργατική συνοικία), o Eθνικος Αστέρας (Καισαριανή γαρ), ο Διαγόρας (που κυνηγήθηκε από την χούντα), ο Παναιτωλικός, η Παναχαϊκή (ιδρύθηκε από Ιταλούς αναρχικούς, γι αυτό και το χρώμα της φανέλας τους), η Αναγέννηση Καρδίτσας, ο Αγροτικός Αστέρας, ο Πανηλειακός, ο Πανσερραϊκός, ο Φωστήρας, ο Εργοτέλης (κυνηγήθηκε από την χούντα), Νίκη Βόλου (προσφυγική ομάδα) και ο σύνδεσμος Μalavetas Fans του Ολυμπιακού Βόλου. Επίσης δεν πρέπει να ξεχάσουμε Αστέρα Εξαρχείων και Προοδευτική Τούμπας.
Κεντρώα ή apolitic κερκίδα έχει ο Ιωνικός και η Λάρισα, με αντιφασιστικό χαρακτήρα όμως.
Στον αντίποδα βρίσκονται: ο Απόλλων Καλαμαριάς (πρόσφυγες από τον Πόντο...), τα Τρίκαλα, η Αναγέννηση Γιαννιτσών, η Καλαμάτα (τι άλλο θα μπορούσαν να είναι εκεί κάτω), ο Α.Ο. Ρόδου (η άρχουσα τάξη της Ρόδου, που αποκαλεί τους οπαδούς του Διαγόρα ''εβραίους''), ο ΟΦΗ, η Προοδευτική και ο Ολυμπιακός Βόλου.
Κλείνοντας περνάω στην Κύπρο, που εκεί είναι απλά τα θέματα. Από την μια μεριά οι φασίστες-ναζί του αποελ, της ανόρθωσης, του απόλλων λεμμεσού και η αεκ λάρνακας. Αντίθετα, η Ομόνοια και η Νέα Σαλαμίνα ανήκουν στον αριστερό χώρο. Η ΑΕ Λεμεσσού είναι κεντρώοι με αντι-φασιστικό χαρακτήρα.
Ευχαριστώ για την υπομονή σας.
Υ.Γ. Κάποια στιγμή θα φτιάξω και τα του οίκου μας.
